Indeks guza z rezonansu pomoże dobrać lek na raka piersi

Naukowcy z Politechniki Hongkońskiej opracowali wskaźnik oparty na obrazach z rezonansu magnetycznego, który pozwala przed rozpoczęciem leczenia ocenić, czy pacjentka z rakiem piersi odpowie na inhibitor AKT. Narzędzie o nazwie Tumour Heterogeneity Index (THI) działa bez ingerencji w organizm i ma pomagać w wyborze terapii dla osób, które najbardziej na niej skorzystają.

Czym jest wskaźnik THI

THI mierzy, jak bardzo zróżnicowana jest wewnętrzna struktura guza. Do jego obliczenia zespół pod kierunkiem prof. Cai Jinga i dr. Teng Xinzhiego wykorzystał techniki radiomiki, czyli analizy komputerowej obrazów medycznych. Dane pochodziły z dynamicznego rezonansu z kontrastem (DCE-MRI), badania, które jest już szeroko stosowane w diagnostyce raka i planowaniu leczenia. Badacze wykorzystali więc informacje, które w wielu ośrodkach i tak się zbiera, i nadali im nowe zastosowanie: do podejmowania decyzji o terapii.

Według autorów wskaźnik zamienia ocenę opartą dotąd w dużej mierze na doświadczeniu lekarza w podejście obiektywne i oparte na danych.

Co wykazało badanie

Analizą objęto pacjentki z wysokiego ryzyka, wczesnym rakiem piersi, które w ramach badania klinicznego I-SPY2 otrzymywały eksperymentalny inhibitor AKT o nazwie MK2206 razem z chemioterapią przed operacją. Szlak AKT/mTOR/PI3K od dawna uchodzi za ważny cel terapii, bo napędza wzrost i przeżywalność komórek nowotworowych. Sam lek poprawiał wcześniej odsetek całkowitych odpowiedzi patologicznych (pCR), czyli braku żywych komórek raka w usuniętej tkance, ale jego skuteczność była ograniczona i bardzo różna u poszczególnych chorych.

• U pacjentek z wysokim THI szacowany odsetek pCR sięgał 56,1% i był istotnie wyższy niż w grupie z niskim THI.
• Obiecujące wyniki zaobserwowano także w raku potrójnie ujemnym, trudniejszym w leczeniu.
• THI lepiej niż standardowe badania receptorów w immunohistochemii wskazywał osoby, którym warto podać inhibitor AKT.
• Wskaźnik był niezależnie i swoiście powiązany z odpowiedzią na ten typ leczenia.

Zespół sprawdzał też powtarzalność metody. Według autorów działa ona stabilnie na różnych aparatach i w różnych placówkach. Wyniki opublikowano w czasopiśmie Breast Cancer Research.

Drugi model: śledzenie naczyń guza

Równolegle badacze stworzyli model DCE-VASC-TRACK, który na podstawie kolejnych badań rezonansowych śledzi zmiany w unaczynieniu guza w trakcie chemioterapii przedoperacyjnej. Łączy cechy tekstury naczyń z m.in. statusem receptorów hormonalnych, wiekiem i zmianami objętości funkcjonalnej guza. W raku piersi HER2-ujemnym przewidywał pCR trafniej niż ocena samego rozmiaru guza. Opisano go w czasopiśmie Radiology: Artificial Intelligence.

Prof. Cai podkreślił, że podejście to pozwala wskazać chorych, którzy mogą skorzystać, a pozostałym oszczędzić „leczenia o ograniczonej skuteczności”.

Co to oznacza dla pacjentek w Polsce

Na razie to wyniki badawcze, a lek MK2206 pozostaje substancją eksperymentalną, więc nie należy spodziewać się, że metoda trafi wkrótce do gabinetów. Jej wartość może jednak być szersza: podobne wskaźniki obrazowe mogłyby w przyszłości pomagać w doborze terapii także w przypadku innych leków, które w dużych badaniach wypadły przeciętnie, ale mogą działać u wybranych grup chorych.

Rezonans piersi z kontrastem jest w Europie, w tym w Polsce, stosowany w wybranych sytuacjach klinicznych, więc podstawowy rodzaj badania jest znany. Zanim jednak podobne narzędzie mogłoby wejść do praktyki, potrzebne byłyby dalsze badania potwierdzające i jego ocena regulacyjna. Autorzy liczą, że w przyszłości metoda częściowo ograniczy potrzebę drogiego sekwencjonowania genetycznego i powtarzanych biopsji.

Źródło: Medical Xpress – „Tumor index can identify breast cancer patients’ drug response”