Przejdź do treści
Sobota, 21 listopada 2026 Zdrowie, podróże, moda i bezpieczeństwo
Zdrowie i uroda

Endometrioza: badanie ponad miliona osób wskazuje nowe tropy genetyczne

Endometrioza: badanie ponad miliona osób wskazuje nowe tropy genetyczne

Międzynarodowy zespół badaczy przeanalizował dane genetyczne ponad miliona osób i znalazł nowe regiony genomu powiązane z endometriozą. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Nature Genetics”. Mogą one z czasem pomóc w opracowaniu lepszej diagnostyki i terapii.

Na czym polega endometrioza

Endometrioza to przewlekła, bardzo uciążliwa choroba, w której tkanka podobna do błony śluzowej macicy rozwija się w innych miejscach organizmu. Dotyczy nawet jednej na dziesięć kobiet na świecie. Może powodować silny ból oraz problemy z płodnością, a według badaczy bywa też powiązana z ryzykiem innych chorób.

Mimo że schorzenie jest tak powszechne, wciąż nie wiadomo do końca, dlaczego i w jaki sposób się rozwija. Dotychczasowe badania genetyczne obejmowały głównie osoby pochodzenia europejskiego, a w mniejszej skali także mieszkańców Azji Wschodniej.

Co ustalili naukowcy

Zespół przeprowadził metaanalizę danych z 14 biobanków z całego świata. Ponad 30 proc. uczestników stanowiły osoby niepochodzące z Europy. Badacze uwzględnili szeroki wachlarz przypadków endometriozy, szukali też wspólnych czynników genetycznych z innymi chorobami oraz wykonali analizy „multiomiczne”, czyli oparte na kilku rodzajach danych biologicznych.

Najważniejsze wyniki:

  • 58 regionów genomu powiązanych z endometriozą, z czego 27 nie było wcześniej opisanych,
  • nowe powiązania genetyczne wykryte dzięki uwzględnieniu osób pochodzenia afrykańskiego oraz mieszanego pochodzenia amerykańskiego (z Ameryki Północnej, Środkowej i Południowej),
  • wspólne podłoże genetyczne endometriozy i 135 innych chorób lub cech,
  • 314 genów, które mogą mieć związek z chorobą.

Autorzy podkreślają, że to szerszy obraz choroby niż dotychczas, a kolejne badania mogą teraz sprawdzić, jak działają mechanizmy napędzające endometriozę.

Starsza autorka badania, Shefali Setia-Verma z Perelman School of Medicine na Uniwersytecie Pensylwanii, powiedziała: „Nasze odkrycia pomogą w kierowaniu przyszłymi badaniami, które mogą ostatecznie doprowadzić do lepszej diagnostyki, spersonalizowanej oceny ryzyka i terapii celowanych w chorobę”.

Co to oznacza w praktyce

Na razie to wyniki badań podstawowych, a nie nowa metoda leczenia. Lista genów i regionów genomu to punkt wyjścia do dalszych prac, które zwykle trwają wiele lat, zanim przełożą się na konkretne testy czy leki. Pacjentki nie powinny więc oczekiwać szybkich zmian w standardach opieki.

Dla polskich czytelniczek ważne jest jednak to, że endometrioza jest problemem globalnym, a więc dotyczy także Polski. Częstość występowania podawana w badaniu odnosi się do całego świata. Kobiety z długotrwałym, silnym bólem miednicy lub trudnościami z zajściem w ciążę nadal powinny zgłaszać się do ginekologa. Tak szeroko zakrojone projekty, jak ten, mogą w przyszłości przyczynić się do wcześniejszego rozpoznawania choroby, które dziś bywa trudne i opóźnione.

Badanie wpisuje się też w szerszy trend: włączanie do analiz genetycznych osób o różnym pochodzeniu, a nie tylko populacji europejskich, zwiększa szansę na odkrycie mechanizmów, które umykały wcześniejszym projektom.

Źródło: Medical Xpress – „Genetic data from over one million people reveals new clues to how endometriosis develops”

Czytaj także

Więcej
softcupbra.org o-kultury.pl mamy-publikacje.pl